Connect with us

Gündem

Prof. Müftüoğlu anlattı: 3. doz kaide mı?

Prof. Dr. Osman Müftüoğlu, Hürriyet gazetesinde ‘5 soru 5 yanıt… Üçüncü doz’ başlığıyla yayımlanan yazısında Türkiye’de yeni tip koronavirüse …

Prof. Dr. Osman Müftüoğlu, Hürriyet gazetesinde ‘5 soru 5 yanıt… Üçüncü doz’ başlığıyla yayımlanan yazısında Türkiye’de yeni tip koronavirüse karşı süren aşılama çalışmalarını kıymetlendirdi.

“Başlangıçta biraz tökezlesek, ufak tefek kimi aksaklıklar yaşasak da son 2-3 haftada dayanılmaz bir performans gösterip ‘hızlı bir aşılama’ sürecine girdik” diyen Müftüoğlu, “Biraz ulaştığımız yüksek aşılama sayılarından, biraz da son periyotta kullandığımız BioNTech mRNA aşısından güç alarak eski hayata neredeyse tümüyle ve yine ‘Merhaba’ dedik. Ne var ki tam da bu sırada devreye yeni bir keder, yeni bir sorun, ‘Delta varyantı meselesi’ girdi” sözünü kullandı. Müftüoğlu, üçüncü dozla ilgili bilgiler verdiği yazısına şöyle devam etti:

“Muhtemelen biraz da bu nedenle Bilim Heyeti’nun da tavsiyesini dikkate alan Sıhhat Bakanı Dr. Fahrettin Koca, ‘kahraman sağlıkçılarımızın’ ve 2 doz aşısını yaptıran ’50 yaş üstü’ vatandaşlarımızın 3. doz aşılarını yaptırabileceklerini açıkladı. Pekala, nedir bu ‘3. doz’ ya da ‘hatırlatma dozu’ olarak tanımlanan yeni gündem? 3. doz kaide mıdır? Kuralsa neden? Sorular çok lakin şimdiden söyleyeyim yanıtlar net ve açık değil. Ayrıntılar için buyurun…

3. doz nedir?

Birkaç istisna dışında aşılar için de makul bir ‘inanç aralığı‘ var. Bu aralık aşıdan aşıya değişebiliyor. Aralığı belirleyen şey ise aşının sağladığı hücresel ve salgısal müdafaa gücü, yani antikor seviyesi ve T hücresi bağışıklığı oluyor. Özetle birden fazla aşı için vakitle azalan bağışıklık seviyesini tekrar arttırıp eski düzeyine ulaştırmak için bir ‘güçlendirme dozu’, bir ‘hatırlatma dozu’ yani bir çeşit ‘pekiştirme dozu’ gerekebiliyor. Bu doza da günlük tıp pratiğinde ‘rapel dozu‘ deniyor.

Neden 3. doz?

Bilindiği üzere koronavirüs aşılarında biri hariç, hep 2 doz aşı uygulanıyor. Kâfi bir bağışıklık gücü için bu 2 doz uygulama zarurî. Ne var ki 2. doz uygulandıktan sonra şimdi tam olarak bilinmese de birçok aşıda olduğu üzere vakitle azalan bağışıklık gücünü tekrar devreye sokmak, destek etmek, daha inançlı bir hale getirmek için 3. bir doz aşı uygulamak gerekiyor. Bu doz sayesinde artan antikor gücü ve yükselen, güçlenen hücresel bağışıklık karşılığı bizi daha çok garanti altına alıyor, daha güçlü bir bağışıklık çemberiyle sarıp sarmalıyor.

3. doz kural mı?

Başlıktaki sorunun net ve açık cevabını maalesef şimdi tam olarak hiçbirimiz bilmiyoruz. Lakin uzmanların ortak kanaati şu: Nasıl ki grip aşıları her dönem tekrar yapılıyorsa muhtemelen koronavirüs aşıları için de yılda 1 kere aşılanmak ya da 2 doz aşı uygulamasını takiben 3. doz aşıyı uygulamak lazım. Çünkü ister meyyit virüs aşısı, ister vektör aşısı, isterse de mRNA aşısı olsun sonuç fark etmiyor, COVID-19 aşılarının sağladığı bağışıklık da -diğer aşılarda olduğu gibi- vakitle azalıyor. Bu uzmanların ortak bir görüşü ve beklentisi. Bu beklentinin temel nedeni de daha evvelki deneyimler.

Uzmanlara nazaran, hafif bir soğuk algınlığına yol açan başka koronavirüslerin oluşturduğu bağışıklık da esasen epey kısa periyodik. Hasebiyle yeni koronavirüse karşı geliştirilen bağışıklığın da güçlü ve kalıcı olması çok uzak bir ihtimal. Pandemi sürecinde neredeyse dünya ölçeğinde inançlı bir danışman ve uzman olarak bilgisine başvurulan ABD’li sıhhat uzmanı Dr. Anthony Fauci de bu görüşü doğrulayan bir açıklama yaptı. Son açıklamalarından birinde 3. doz aşının zorunlu olacağını belirtti.

Ne vakit yapılmalı?

Yeni ve hiç tanımadığımız farklı bir koronavirüs ile karşı karşıyayız. Doğal olarak huyunu, suyunu, bizi hasta ederek oluşturduğu bağışıklığın esirgeyici gücünü ve müddetini tam olarak bilmiyoruz. Elimizdeki aşıların da hepsi şimdi çok yeni. Bunların sağlayacağı bağışıklık gücünün de ne kadar süreceği maalesef bilinmeyen. Elimizdeki datalar mRNA (BioNTech aşısı) aşılarının 2. dozdan 6 ay sonra yüzde 90 oranında aktifliğini koruduğunu gösteriyor. Düzgün haber şu: Birden fazla uzman bu müddetin 6 aydan da uzun sürebileceği kanaatinde. Bizde uygulanan başka aşının, Sinovac aşısının ise durumu pek net değil. Bu aşının 2. dozdan sonra muhtemelen en az 6 ay sürebilecek bir bağışık gücü sağladığı kabul edilse de o gücün mühleti ve yüzdesi hakkında elimizde net bir bilgi yok. Hülasa hastalığı geçirenlere ya da birinci 2 doz aşısını yaptıranlara uygulanacak 3. doz aşı için yani pekiştirme dozu için elimizde 6 aylık bir garanti var. Sonrası şimdi net ve açık değil.

3. doz sorun yaratır mı?

Biz 3. dozu uygulamaya sokan birinci ülkelerden biriyiz. Bu mevzuda ‘öncü ülkelerden biri’ olduğumuzu bile söyleyebiliriz. 3. doz uygulaması bizden evvel Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde başladı. Bizimle eşzamanlı olarak İngiltere de 3. doza yeşil ışık yaktı. Eylül ayında 3. doza geçme kararı aldı. Uzmanlar 3. doz uygulamasının rastgele bir sıhhat meselesine yol açmayacağını düşünüyorlar. Benim de kanaatim bu tarafta.”

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir