Connect with us

Gündem

‘Kırım konusu Türkiye-Rusya bağlarını aşındırıyor, Türkiye’nin aklı selim siyasete gereksinimi var’

Ukrayna’daki Vladimir Zelenskiy idaresi, NATO üyeliği vaadlerinin suya düşmesinden Kuzey Akım-2 projesi nedeniyle Rus gazının Avruya’ya transit …

Ukrayna’daki Vladimir Zelenskiy idaresi, NATO üyeliği vaadlerinin suya düşmesinden Kuzey Akım-2 projesi nedeniyle Rus gazının Avruya’ya transit olma niteliğini yitirmeye uzanan darbelerin akabinde ‘Kırım‘ odaklı bir teşebbüsle sahneye çıktı.

Kırım, 1954’e kadar Rusya Sovyetleri’ne bağlıyken, Kruşçev tarafından o devirde Sovyetler Birliği’nin modülü olan Ukrayna Sovyetleri’ne ‘hediye edilmişti.’ Sovyetler’in çöküş sürecinde Ukrayna tarafında kalan Kırım, 2004’ün akabinde 2014’te tekrarlanan renkli ihtilal ve parlamento darbesi sırasında Kiev ile ipleri attı. Düzenlenen referandumla ezici çoğunlukla bölgenin Rusya Federasyonu’nun kesimi olması onaylandı. Lakin 2014 sürecinde ülkenin güneydoğusundaki Donbass bölgesini de yitirmiş olan Kiev, Kırım’ın seçimini kabul etmiyor. 23 Ağustos’ta ‘Kırım’ın geri alınması’ temalı Kırım Platformu konferansı düzenlendi. 40 civarında ülkenin katıldığı konferansta Türkiye’nin Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu seviyesinde temsil edilmesi dikkat çekti.

Rusya Federasyonu, ‘Kırım Platformu’ konferansını ‘propaganda girişimi’ ve ‘Rusofobik eylem’ olarak nitelerken, teşebbüsün Ukrayna’da varlık gösteren neo-nazi tezahürleri için fırsat oluşturduğunu kaydetti. Moskova, konferansa katılan ülkeleri de ‘not ettiklerini’ açıkladı.

Kiev’e giden Çavuşoğlu ise Kırım’da yaşananlar için ‘işgal’ tabirini kullanarak “Kırım’ın yasa dışı halde işgalini hiç tanımadık ve tanımayacağımızı da daima vurguluyoruz” dedi.

‘Kırım Platformu’, Rusya’nın yansısı Türkiye’nin tavrını Rusya-Kırım-Türkiye Vakfı kurucusu ve Lideri Yazdan Kaya ile konuştuk.

‘Ukrayna çok güç durumdayken gülünç bir teşebbüste bulundu’

Yazdan Kaya’ya nazaran batısında bir çok vatandaşının Polonya, Almanya ve Slovakya pasaportu almaya çalıştığı, güneydoğusunda Donbass’ı ve Kırım’ı yitirmiş Ukrayna çok güç durumda. Hal böyleyken, ‘Kırım’ı geri almak’ temalı ‘gülünç’ bir teşebbüste bulunulduğunu söyleyen Kaya, teşebbüsün gerisinde da Batı provokasyonunun bulunduğu görüşünde:

“Kırım Platformu değil aslında. Buradaki tekniği konsolide etmek isteyen Amerika ve Birleşmiş Milletler’in buna bağlı olarak da Avrupa Birliği’nin oluşturduğu provokatif bir tertip. Sonuçları itibariyle de çok aman aman bir tablo ortaya koymadı aslında. Genel duruma baktığımızda Ukrayna çok sıkıntı koşullar altında. Doğusunda yer alan iki bölge fiilen Kiev’i tanımıyor. Buradaki sorunu çözemediler. Batısında birçok vatandaş, Polonya, Almanya, Slovak pasaportu almış ya da almaya çabalıyor. Güneydoğu artık büsbütün Rusya Federasyonu’na dönüşmüş. Bu türlü bir konjonktürde Kiev, Kırım’ı Letonya, Güney Kıbrıs, Estonya, Litvanya üzere ‘süper güçlerin’ yardımıyla mı kurtaracak? Bu gülünç bir tablo ortaya koyar, burada yapılan da buydu. Bu hedefine matuf bir toplantı olmadı. Avrupa Birliği, Amerika bir halde bu türlü bir toplantı organize ederek bölgeyi biraz daha ajite etmeye çalışıyor. “

‘Kırımlı aydınlar, bilim insanları ve siyasetçiler, Ankara’yı uyardı’

Yazdan Kaya’ya nazaran durum Türkiye açısından olumsuz bir tablo sunuyor. Kiev’in düzenlediği konferans öncesinde Kırımlı aydınlar, bilim insanları ve siyasetçilerin açık mektubuna atıfta bulunan Kaya, Ankara’ya bu çeşit platformlara katılmanın ilgileri aşındıracağı bildirisinin verildiğini kaydetti:

“Fakat Türkiye açısından değeri şöyle. Rusya birinci kere ‘Burası benim toprak bütünlüğümdür, bana müdahale etmeyin’ dedi. 90’lardaki Aydınlar dilekçesine misal bir dilekçeyle içerisinde bilim adamları, siyasetçiler üzere kıymetli isimler var. Hem Kırım’dan hem de Kırım Halkı listesi diye bir deklarasyon listesi oluşturuldu. İki değerli isimden bahsedeyim. Bunun altına imza koyanlardan biri başbakan Konstantinov ve yardımcısı Gafarov’du. Onun dışında hem Rusya’nın içerisinde hem de birebir vakitte Kırım’da yaşayan kıymetli akademisyenler ve siyasetçiler bu deklarasyonun altına imza koydular. Yirmiye yakın çok değerli isimlerden bahsediyoruz. Burada söyledikleri şey çok enteresan. 15 Temmuz ibaresini gündeme getirerek Türkiye’ye daha doğrusu AK Parti’ye bir ileti verdiler burada. Birinci kere AK Parti’ye yönelik verilen önemli bir iletidir. Biz sizi destekledik. Bu durumda sizin yanınızda olduk. Ancak ısrarla bizim devlet bütünlüğümüze ait söylemleriniz evvela kabul edilemez. Bu ikili bağları de aşındırır. Dahası Zaharova’nın bugün söylediği bir şey var, ‘Kiev’de düzenlenecek Kırım Platformu’na katılacak ülkelerin aldığı konumu not ediyoruz. Buradan gerekli çıkarımlarını yapıyoruz’ diye. Rusya bundan sonraki siyasetini buna nazaran belirleyecek. Bu çok kıymetliydi.”

‘Türkiye Kırım konusunda Rusya’yı karşısına alarak fakat ABD’nin çıkarlarına hizmet edebilir’

Öbür yandan Yazdan Kaya, Ukrayna’nın ‘Kırım Platformu’ konferansına Avrupa’dan düşük seviyede iştirak olduğunu, Moskova’nın akabinde Kiev’i ziyaret eden Almanya Başbakanı Merkel’in ise ülkesine döndüğünü anımsattı. Türkiye’nin ise farklı tavrına dikkat çeken Kaya, Çavuşoğlu’nun iştirak sağlamakla kalmayarak beyanatlarıyla Türkiye’nin bu manadaki kararsızlığını, tutarsızlığını ortaya koyduğunu kaydettib Putin’in özel temsilcisi Muradov’un yaptığı açıklamalara atıf yapan Kaya, Ankara’nın Kırım konusunda Rusya’yı karşısına alarak yalnızca ABD çıkarlarına hizmet edeceği görüşünü lisana getirdi:

“Avrupa’dan da iştirak oldu. Lakin Avrupa daha istikrarları gözeterek hareket ediyor. Avrupa’dan çok değerli isimler katılmadı. Örneğin Merkel, ziyarete katılmadan ülkesine döndü. Buraya da katılabilirdi. Katılan ülkelere de baktığımızda devlet lideri seviyesinde dikkate alabileceğimiz kimse yok. Yalnızca parlamento lideri olarak Avrupa’dan İsviçre ve Çek Cumhuriyeti var. Vladimir Putin’in Daimi Temsilcisi Georgiy Muradov var. Kremlin’de çok kıymetli bir isimdir. Kendisinin toplumsal medyada bilhassa oradaki televizyon kanallarında verdiği önemli beyanatlar var. Biz artık bu durumu tolere edemeyiz demeye getiriyorlar. Bu büsbütün Türk dış siyasetinin yaşadığı tutarsızlıkla ilgili. Türkiye, Kırım konusunda Rusya’yı karşısına alarak ne elde edebilir ki? En fazla ABD’nin çıkarlarına hizmet etmiş olur ya da değirmenine su taşır. Bizim Kırım’dan evvel Ege, Akdeniz, Kıbrıs üzere öncelikli sorunlarımız var. Türkiye’nin buradaki atılımlar açısından en kıymetli motivasyonu Rusya’ydı. Rusya’yı burada şayet kaybederse Türkiye burada yalnızlaşmış olacak birçok siyasetinde. Yani Çavuşoğlu, toplantıya katılarak verdiği beyanatla Türkiye’nin bu manadaki kararsızlığını, tutarsızlığını bir biçimde daha ortaya koymuş oldu. Zira Kırım Platformu’ndan evvel Rusya, Türkiye’ye ikazlarda bulundu, ‘Bu işlere katılmayın, bu artık bizim toprak bütünlüğümüz. Bu saatten sonra bunu bu türlü algılıyoruz’. Bu yaptırımların bizim açımızdan bir değeri yok. Türki cumhuriyetlerden tek bir iştirak olmadı bu platforma. Azerbaycan’dan beklentiler vardı, onlar bile katılmadı.”

‘Kırım’da şöyle oldu, bu türlü oldu üzere bir argümanla yola çıkmak bölge barışı açısından son derece zedeleyici’

‘Kırım, Ukrayna’nındı, işgal edildi’ algısının yanlışsız olmadığını söyleyen Kaya, bu coğrafyanın gemişteki çift taraflı statüsüne atıfta bulundu. Kırım’ın Rusya’ya iltihakının Hatay’ın Türkiye’ye katılmasına benzediğini belirten Kaya, “Halkın orada kendi kahir ekseriyetiyle ortaya koyduğu bir iradeyle tecelli etmiştir. Kırım’da şöyle oldu, bu türlü oldu üzere bir argümanla yola çıkmak bölge barışı açısından son derece zedeleyicidir” vurgusu yaptı:

“Yakın siyaset tarihinde Kırım’la ilgili bizim argümanımız 1783’lerden itibaren sona ermiştir. Burada mikro ya da makro milliyetçi yapıların bilhassa Türk İslam sentezi üzerinden geliştirmeye çalıştığı ‘Kırım bizimdir’ üzere bir retorik gerçekle bağdaşır bir yanı yoktur. Bu retorik günümüz kaideleri içerisinde Amerika’nın sıkıntıyı irrite etmek için kullandığı bir söylemdir. Onun dışında rasyonel olarak bir karşılığı yoktur. Başka taraftan İkinci Dünya Savaşı’nı ve beraberinde yaşattıklarını düşününce burayla ilgili olarak Sovyet Rusyası canhıraş çarpışmıştır. Kruşçev’in o devir içerisinde yapmış olduğu işgüzarlıklarla buraya devredildi. Sonra da çift taraflı bir statüsü vardı. Yani her iki ülkenin üzerinde kontrol sahibi olduğu bir coğrafyaydı. Bunu bu biçimde algılamak, ‘Kırım, Ukrayna’nındı, burası işgal edildi’ demek hamasettir. Bunun öbür bir karşılığı yoktur. Aslında Kırım’ın Rusya’ya ilhakı Hatay’ın bize ilhakı üzeredir. Halkın orada kendi kahir ekseriyetiyle ortaya koyduğu bir iradeyle tecelli etmiştir. Kırım’da şöyle oldu, bu türlü oldu üzere bir argümanla yola çıkmak bölge barışı açısından son derece zedeleyicidir.”

‘Türkiye’nin aklı selim bir siyasete muhtaçlığı var’

ABD’nin bu coğrafyayı karıştırmak istemesinin sebebinin ekonomik kalkınma üssüne dönüşmesini engellemek olduğu görüşündeki Kaya, Ankara’nın ise kelam konusu Kırım olduğunda gereksiz yere sorunun en keskin şövalyesine dönüştüğünü söyledi. Artık Rusya’nın bu hususta tonunu yükselttiğini ve sıkıntının bağları aşındırmaya yanlışsız gittiğini lisana getiren Kaya, Türkiye’nin Kırım konusunda aklıselim bir siyasete gereksinimi olduğunun altını çizdi:

“Amerika’nın burayı bu biçimde bilhassa karıştırmak istemesinin nedeni coğrafik ve ekonomik manada bölgenin bir ekonomik kalkınma üssüne dönüşmesinden ya da bu sürece gitmesindendir. Bu türlü bir durumda bahsettiğimiz çizginin alternatifi olacaktır Kırım-Pekin çizgisi. Bu da bilhassa ticaret argümanı konusunda bu ülkelerin elinde tuttuğu üstünlüğün bir manada ellerinden çıkması manasına gelecek. Onun için de bu sıkıntıyı olabildiğince zorluyorlar. Bölgenin kendi iradesiyle kendi ekonomik gelişmişliğini ortaya koyması çok daha yararlı olur. Fakat milletlerarası hükümranlar bunun bu türlü olmasını pek de istemiyorlar. Burada da kullanışlı aktörlere muhtaçlık var, bunlardan en kıymetlisi Ukrayna. Fakat Rusya bizim stratejik ortağımız, birçok bahiste birlikte hareket ediyoruz. Hatta yeri geldiğinde ulusal irademiz açısından baş tuttuğumuzda kullandığımız argümanlardan birisidir. Rusya ile birlikte hareket ediyoruz, S-400 alıyoruz, doğal gaz projeleri yürütüyoruz. Kimseden icazet almadan hareket ediyoruz üzere telaffuzlar geliştiriyoruz. Ama kelam konusu Kırım olduğu vakit gereksiz yere bu sıkıntının en keskin şövalyesine dönüşüyoruz. Artık Rusya daha evvel söylediği halde tabir etmiyor, buradaki perdeyi yükseltti. Bu ikili ilgileri aşındırmaya yönelik bir sürece gerçek süratle evrilmeye başlamıştır. Hakikaten bu sıkıntıyı bizim artık bir halde sindirip daha aklıselim bir siyasetle kabullenmemiz gerekecek. Aksi halde bu durum bize de yansıyacak bir sonuç ortaya koyabilir.”
Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.