Connect with us

Gündem

‘Almanya’da Türkiye ile alakalarda büyük değişiklik olmaz, sonucu sermayenin çıkarları belirler’

Avrupa Birliği’ne 16 sene boyunca damgasını vuran Angela Merkel’in siyasete vedası eşliğinde Almanya’da düzenlenen genel seçimlerde ipi Toplumsal …

Avrupa Birliği‘ne 16 sene boyunca damgasını vuran Angela Merkel‘in siyasete vedası eşliğinde Almanya’da düzenlenen genel seçimlerde ipi Toplumsal Demokratlar göğüsledi. Büyük koalisyonda Maliye Bakanlığı vazifesini üstlenmiş Olaf Scholz, Toplumsal Demokrat Parti’nin (SPD) adayı olarak seçimlerden kılpayı farkla birinci çıkarken, Merkel’in halefi Armin Laschet liderliğindeki Hıristiyan Demokrat Partiler (CDU/CSU) ikinci gelebildi.

Scholz, halkın CDU/CSU’ya ‘muhalefete gitmesini söylediği’ değerlendirmesi yaparken, Laschet, ‘hiçbir partinin hükümet kurmak için net yetki alamadığı’ değerlendirmesini yaptı.

Dikkatler koalisyon seçeneklerine çevrilmiş durumda. Sandıkta oy oranını artıran Yeşiller Partisi ile Hür Demokratların SPD ile koalisyona sıcak olduğu anlaşılıyor. Yeni hükümetin Türkiye ile bağlarının yönelimi de tartışılıyor. Almanya seçimleri ve sonuçlarını Kozmik gazetesi Almanya temsilcisi ve muharriri Yücel Özdemir ile konuştuk.

‘Geçmiş yılların tersine Türkiye gündem olmadı’

Yücel Özdemir, Almanya’da seçim kampanyasının sakin geçtiğini belirtirken etraf, ekonomik gidişat ve toplumsal mevzuların öne çıktığını, geçmiş yılların tersine dış siyasetin ve Türkiye ile bağlantıların ise neredeyse hiç gündem olmadığını söyledi. Ortamın sakinliğinin Laschet’in işine yaramadığı görüşündeki Özdemir tekrar de Hıristiyan Demokrat önderin anketlerdeki düşüşü son virajda toparladığını belirtti:

“Seçim kampanyası sakin geçti, çok polarizasyon, tansiyon olmadı. Asıl kıymetli olarak toplumsal bahisler öne çıktı. Etraf bahisleri, ülkenin iktisattaki gidişatı, iç borçlanma nasıl giderilecek bunlar konuşuldu. Dış siyaset neredeyse bu seçim kampanyası sırasında hiç konuşulmadı. Olağanda daha evvelki seçimlerde her televizyon programında mesela ‘Türkiye-AB alakaları ne olacak’ konuşulurdu. Örneğin Schulz’un başbakan adayı olduğu bir evvelki seçimlerde Merkel ile ortasındaki tartışmalardan biri buydu; ‘Türkiye-AB bağlantıları ne olacak’. Bunlar neredeyse bu seçimlerde hiç konuşulmadı. Daha çok iç siyasete odaklandı. Adaylar da birbiriyle uzlaşma iletileri verdi. Bu uzlaşma Armin Laschet’in işine yaramadı. Olaf Scholz daha profesyonel, daha inanç veren, devletin içinden gelen, esasen başbakan yardımcılığı konumunda. Hal bu türlü olunca televizyondaki tartışmalarda bir agresif durum aldı ve agresiflik üzerinden bir oy toplayabilir miyim dedi. Nitekim oylarını son yanılgılarda arttırdı. Kamuoyu anketlerinde yüzde 23’tü. Laschet daha düşük görünüyordu. SPD’nin oyu da neredeyse yüzde 27 görünüyordu. Lakin seçim sonuçlarına baktığımızda CDU’nun oyları yüzde 24.1, SPD oy oranı yüzde 25.7, yani ortadaki fark 1.6. Laschet onun için, ‘Çok fark yok, biz de aşağı üst birinci parti olduk, koalisyon kurabiliriz’ diyor.”

‘Büyük koalisyona devam edilmesi çok lisana getirilmese de en güçlü ihtimallerden’

Özdemir, hükümeti birinci gelen partinin kurmasının Alman siyasi geleneği olduğunu belirtirken, oylarını artıran SPD, Yeşiller ve Hür Demokratların da bu manada öne çıktığını vurguladı. Lakin Özdemir’e nazaran, büyük koalisyona devam edilmesi çok lisana getirilmese de en güçlü ihtimallerden:

“Almanya’nın siyaset geleneğinde bugüne kadar hükümet daima birinci partiler tarafından kurulmuş. Laschet’in CDU’nun kardeş parti Hristiyan Demokrat Parti, Bavyera’da örgütlü. Oranın lideri Markus Söder, ‘Böyle bir şey olmaz. Evvel birinci parti denesin, kuramıyorsa ondan sonra bakılır’ dedi. Zira cumhurbaşkanı ona nazaran bir yetki verecek. Laschet’in çabucak ortaya çıkıp ‘Yeşiller ve Hür Demokratları yanımıza alıp koalisyon kurarız’ demesi şu anda olumsuz bir hava yaratmış. Fakat genel olarak nasıl bir koalisyon ihtimali var diye bakarsak mantıklı olan SDP öncülüğünde bir koalisyonun kurulması. Burada da Olaf Scholz ‘kazanan partiler koalisyon kursun’ diyor. Zira bu seçimlerde SDP oylarını geçen seçimlere nazaran 5.6 arttırdı. Yeşiller Partisi bu seçimlerin en çok kazananı oldu. Liberal Hür Demokrat Parti az da olsa oylarını artırdı. Onlar da bu koalisyona işaret ediyor. Lakin Scholz’un öbür bir seçeneği de var. Hristiyan Demokratlarla büyük koalisyona devam etmeleri. Lakin bu ihtimal şu an dillendirilmiyor. Bu en güçlü ihtimallerden biri diyebiliriz.”

‘Koalisyon görüşmeleri çetin geçecek, seçenekleri olan Scholz küçük partileri kendi programına çekmeye çalışacak’

Noele kadar sürmesi beklenen koalisyon hükümeti kurma periyodunun ‘çetin’ geçeceği görüşündeki Özdemir’e nazaran, Scholz’un seçenekleri olduğu için çok taviz vermeden küçük partileri kendi seçim programına çekmeye çalışacak. Scholz’un toplumsal mevzulara yöneldiği için prim topladığını söyleyen Özdemir, bilhassa minimum fiyat ve kira fiyatlarında düzenlemeye gidilebileceğini belirtti:

“Hür Demokratlar bu öneriyi yaptı. Evvel biz konuşalım dediler ve randevu vermeye başladılar. Biz kendi ortamızda bir mutabakat sağlayalım, ondan sonra gidelim SPD, Scholz’a ‘Gel koalisyon yapalım’ diyelim. Eşit göz hizasında konuşmamız lazım dedi. SPD bugün her iki parti koalisyon görüşme teklifinde bulundu. Çetin geçeceği anlaşılıyor. 4 yıl evvel de Hristiyan Demokratlar öncülüğünde bir üçlü koalisyon kurulacaktı. Biz buna Jamaika koalisyonu diyoruz. Lakin son anda FDP başkanı Christian Lindner, ‘Kötü yönetmektense hiç yönetmemek daha iyi’ diyerek masayı terk etti. Toplumsal Demokrat parti kendisini yenilemek için muhalefete hazırlanmıştı. Ancak Cumhurbaşkanı Steinmeier, parti yöneticilerini çağırdı, ‘Hayır. Devlet sorumluluğu gereği bizim büyük koalisyona girmemiz gerekiyor’ ve büyük koalisyon böylelikle kuruldu. Scholz’un önünde de seçenekler olduğu için çok taviz vermeden kendi seçim programında birkaç küçük partiyi kendi çizgisine getirmeye çalışacak gayesi Noel öncesinde bir koalisyon hükümeti kurmak. Bir dahaki Noel konuşmasını Merkel değil Scholz yapsın.”

‘Almanya’da kira fiyatları konusunda halk kaygılı, bu hususta kamulaştırma yoluna gidilebilir’

Özdemir, Almanya’da sosyo-ekonomik meselelerin derinleştiğini, işçi bölümün fakirleştiğini belirtirken, Scholz’ün bu yüzden minimum fiyatı yükseltmekten bahsederek prim topladığını vurguladı. Başka kıymetli sorunun kiralardaki artış olduğunu lisana getiren Özdemir, seçimlerin gölgesinde kalsa bile başşehir Berlin’de düzenlenen şov ve gayrı resmi referandum olduğunu belirtti. Özdemir, büyük emlak şirketlerinin kamulaştırılıp vatandaşlara ucuz kiraya verilmesi konusunun öne çıkacağını kaydetti:

“Sosyal meseleler çok daha derinleşti. Fakirler daha fakirleşti. Çalışanlar daha fakirleşti. Bunu Scholz’un kendisi de söylüyor. Bu nedenle minimum fiyatı saat başına 12 euroya çıkaralım dedi ve buradan prim topladı. Bir öbür değerli nokta, yüksek fahiş kiraları durdurmamız lazım ve bir üst hudut koymamız lazım. Zati bu mevzuda ülkede çok güçlü bir gayret var. 11 Eylül’de Berlin’de büyük bir şov yapıldı. Berlin’de bir referandum için de gerekli imza çoğunluğu sağlanmıştı. Pazar günündeki referandumla yüzde 56.4 ile yalnızca Berlin’de ‘3 binden fazla konutu olan emlak şirketleri kamulaştırılsın’ deniyor. Yani belediye bu şirketlerin elindeki binaları satın alsın, halka ucuz bir halde kiraya versin. Ülkenin başka eyaletlerine de örnek olabilecek bir durum. Zira sahiden geniş bir sorun. Halkın da değerli derece de ilgisini çekiyor. Bu bir muvaffakiyet. Seçimin gölgesinde kaldı. Artık ne kadarı yerine gelecek onu bilmiyoruz. Alman kültüründe biraz param olunca konut alayım diye düşünmüyor beşerler. Geziyorlar, dinleniyorlar. Garantileri de olduğu için. Fakat Türkiye üzere ülkelerde biraz para olunca acil bir biçimde mesken almamız gerek. Burada Almanya’ya nazaran mental bir değişiklik var. Ancak Almanya’da da millet bu hususta kaygı içine girmeye başladı. Sanırım kiralarda belediye bu adımı atmak zorunda kalacak. 240 bin konutun kamulaştırılması gündemde. Yüksek bir meblağ verecek şirketlerden konutları satın alacak.”

‘Yeşiller’in ortak olduğu bir koalisyon hükümetinde de Türkiye ile bağlar olağan bir halde devam edecek’

Özdemir’e nazaran Merkel gitse de Almanya’nın dış siyasetinde büyük değişiklik beklememeli. Birebir durumun Türkiye ile münasebetlerde de geçerli olacağını belirten Özdemir, yeni hükümetin de ilgileri olağan çizgide tutmaya çalışacağının altını çizdi. Almanya’da hükümetlerinin muhakkak devirlerde Ankara’ya karşı sertleşse de takviye verici tavırlarını ihmal etmediklerini ve bu manada sermayenin çıkarlarının koruyucusu olduklarını anımsatan Özdemir, Yeşillerin koalisyon ortağı haline gelmelerinin de Türkiye açısından durumu fazla değiştirmeyeceği değerlendirmesi yaptı:

“Dış siyaset açısından Merkel’in devamı olacak. Zati Laschet, adaylığıyla, tutumuyla, izlemiş olduğu siyasetle ‘Merkel’in siyasetine olduğu üzere devam edeceğim’ dedi. Bundan ötürü da toplumda yeteri kadar takviye görmedi. Merkel’den aslında bir biçimde toplum bıkmıştı. ‘Artık kâfi, etik kurallar yeterince ben 16 yıl başbakan oldum, daha fazla olmayayım, bu siyaset ahlakına uymaz’ diyerek başbakanlığı bırakmadı. 2018’de partisi iki eyalette yüzde 10’ar oy kaybedince çözülmeyi gördü ve ‘partideki bu çözülmeyi durdurmamız için geri çekilmemiz lazım’ dedi. Onun için dış siyasetteki gidişata baktığımızda biz ‘Alman yolu’ diyoruz. Yani kendi çıkarlarının ekseninde bir siyaset yapıyor. Türkiye ile bağlantıları daima dalgalı oluyor. Bazen çok yakınlaşma oluyor, bazen sertleşmeler oluyor. Merkel periyodunda de oldu. Deniz Yücel’in tutuklanması olayında sert bildiriler verildi. Ancak sığınmacılar krizinde çok yakınlaştı. Türkiye’deki seçimler öncesinde Merkel, Erdoğan’a şahsen takviye verdi. Türkiye ile münasebetleri olağan bir çizgide tutmak bundan sonraki Alman hükümetinin de değerli misyonu olacak. Burada Laschet’in mi Scholz’un geldiği çok değerli olmayacak. Tıpkı çizgide. Almanya üzere bir ülkede devletin dış siyasetini değiştirmek bir hükümetle olmaz. Sermayenin çıkarları ne gerektiriyorsa hükümetler ona konum alıyor. Geçmişte Yeşiller’in ortak olduğu Schröder devri vardı. O periyotta de Türkiye ile ilgilerde yeterli olmadı. Şu anda Yeşiller koalisyon ortağı olursa Türkiye ile ilgiler bozulur mu diye bilhassa Türkiye’de hükümet etraflarında görüşler var. Yeşiller’in ortak olduğu bir koalisyon hükümetinde Türkiye ile alakalar olağan bir biçimde devam edecek. Zira Alman sermayesinin Türkiye’deki çıkarları ve bölgedeki çıkarları Türkiye’yle istikrarlı bir ilgi sürdürmeyi gerektiriyor. Münasebetiyle Yeşiller tahminen bir iki çıkıntılık yapar lakin nihayeti değiştirmez.”

‘Yeşiller daha çok Amerikan eksinine yakın lakin Habeck üzere isimler Çin ve Rusya mevzularını dengeler’

Almanya siyasetinde Yeşiller’in Amerikan eksenine yakın, Rusya ve Çin’e karşı daha agresif hal alan bir hareketi teşkil ettiğini belirten Özdemir, lakin hükümette rol alınması halinde başbakan yardımcılığını Yeşiller içinde daha sağ kanatta yer alan Robert Habeck’in üstlenmesinin eleştirel tavırların zayıf kalmasını sağlayacağını lisana getirdi:

“Şu anda Yeşiller’in Alman siyaseti içinde daha çok Amerikan eksenine yakın Rusya ve Çin’e karşı daha agresif bir durum izliyor. Daha sert yaptırımlar alınması gerektiğini söylüyor. Bilhassa Annalena Baerbock, Yeşiller’in lider adayı bunu tekraren lisana getirdi. İnsan hakları, demokrasi üzere mevzuları kullanacaklar lakin bu nihayetinde Almanya’nın dış siyasetini değiştirecek bir durum olmayacak. Şu anda da Yeşiller şayet ortak olursa başbakan yardımcısı da Robert Habeck olacak. parti içerisinde daha sağ bir çizgide ve bakanlık yapmış ve büyük ihtimalle üçlü bir koalisyon olursa dışişleri bakanlığı koltuğuna da Habeck oturacak. Kuzey Akım’a çok önemli mahzur olacaklarını zannetmiyorum. Lakin Rusya’ya Navalnıy üzerinden yapılan tenkit ve Putin idaresiyle daha eleştirel bir sürece girilmesini isteyecekler. Lakin Schröder de eski başbakan olarak toplumsal demokrat üyesi. Şu anda Kuzey Akım boru çizgisi konsorsiyumun da başındaki kişi. Daima Rusya ile yeterli ticari bağlar açısından değerli. Toplumsal demokratların orada Yeşiller’e taviz vereceklerini zannetmiyorum Almanya’nın çıkarlarını gözeterek. Fakat içeride muhalefeti de istikrarda, Merkel de tenkitlerini sürdürüyor ancak bağlarını devam ettiriyordu.”
Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.