Connect with us

Gündem

‘Almanya Kuzey Akım-2’yi NATO baskısıyla durdurdu, fiyatta ruhsal tesiri olur, 2024’te çözülür’

ABD’nin NATO üzerinden genişleme krizi, Rusya Federasyonu’nun Donetsk ve Lugansk bölgelerini tanıyarak yaptığı atılımlarla sonuçlanırken …

ABD’nin NATO üzerinden genişleme krizi, Rusya Federasyonu’nun Donetsk ve Lugansk bölgelerini tanıyarak yaptığı atılımlarla sonuçlanırken, beklendiği üzere Batı bir sefer daha Rusya Federasyonu’na karşı yaptırımları devreye sokuluyor. Almanya, güç gereksinimi açısından ehemmiyet taşıyan Rusya ile Kuzey Akım-2 çizgisini durdurduğunu duyurdu. Rusya’nın ataklarıyla doğalgaz ve petrol fiyatları yükselirken güç denklemi Batı’yı düşündürüyor.

Gelişmeleri eski BOTAŞ yetkilisi ve güç uzmanı Ali Arif Aktürk ile konuştuk.

‘Almanya’ya Kuzey Akım-2 kararını NATO baskısı aldırttı’

Ali Arif Aktürk, Kuzey Akım 1’den gaz sevkiyatının devam ettiğini belirtirken, Kuzey Akım-2’nin ise üçüncü partilerin teknik sertifikasyonu ve lisans problemi üzere teknik sebeplerle sıkıntılara yol açmasının akabinde Almanya Başbakanı Scholz’a NATO’nun baskısıyla durdurulduğu görüşünde:

“Kuzey Akım 1’den halihazırda gaz akışı devam ediyor. Kuzey Akım 2’de ona paralel tıpkı kapasitede bir boru çizgisi inşa edilmişti. Ruslar bu sınırı eylül sonunda tamamladılar, içini de gaz doldurdular. Kendi standartları çerçevesinde testleri yaptılar lakin teknik olarak devreye almak için milletlerarası kabul edilmiş üçüncü partilerin teknik sertifikasyonu gerekiyordu. Orada Amerikan yaptırımlarından ötürü bunu yapacak şirketler ve şahıslar, kaygı duyarak teknik sertifikasyon konusunda sürüncemede kaldı. Ötesinde Kuzey Akım 2, AB toprağı Almanya’ya çıkıyor, regülasyon sürecinde lisanslanması gerekiyor. Ruslar orada aslında başta birtakım yanılgılar da yaptı. Operatör şirketin AB’de kurulmuş bir şirket olması gerekiyordu, bunun sonradan farkına vardılar. Avusturya’da bir şirket kurdular. Oradan süreç devam etti. Bu lisanslama süreci kolay bir süreç değil, bunun üçüncü part erişim düzenlemesi üzere konular var. Bunları Ruslar da biliyordu. Güney Akım’ı Bulgaristan’a yapacakken bir anda vazgeçtiler, zira AB toprağıydı, bu yüzden Türkiye’ye çevirdiler. Bu sertifika alma konusunu bertaraf ettiler. Bu sorunlar masadaydı. Lisanslama süreci zati yıl sonuna kadar devam edecekti. Almanya Başbakanı’na NATO ülkelerinden baskı var. Fiili durumu anons etti ve askıya aldığını söyledi. Sigorta konusu işletme periyodunda çok değerli. Ancak olağanda hangi firma sigorta etti bilmiyorum. Lakin sigorta şirketleri bunları ikinci pazarlarda satarlar. Hiçbir sigorta şirketi bu riski almaz, ikinci pazarda satar. Bu ‘insurance’da sigortalar satılmıştı zati, hukuken nasıl çözülür bilmiyorum. Fakat şu anda fiili bir durumu kamuoyuna açıklamış durumdalar.”

‘Kuzey Akım 2’nin 2024’e kadar çözüleceğini öngörüyorum, fiyatta arz talep istikrarı açısından ruhsal olarak bir tesiri olur’

Aktürk, Kuzey Akım-2’nin Avrupa’yı 2024’e kadar çok etkilemeyeceği problemin 2024’e kadar çözüleceği öngörüsünde bulundu. Fakat Aktürk’e nazaran, fiyatlarda arz talep istikrarı açısından olmasa da ruhsal açıdan tesiri olur:

“Kuzey Akım 2024’e kadar Avrupa’yı çok etkilemez. 2019’da Ukrayna ile Gazprom transit ölçüleri üzerine yeni bir muahede yaptı. 2020’de 65 bcm, 2024’e kadar 40 bcm zati milletlerarası tahkimi de olan bir taşıma muahedesi var. Şu anda Kuzey Akım 2’den bir akış da yok. 2024 öncesinde Kuzey Akım 2’nin çözüleceğini öngörüyorum. Fiyatta arz talep istikrarı açısından çok tesiri olmaz ancak ruhsal olarak bir tesiri olur. Medvedev bu türlü bir açıklama yaptı lakin esasen Avrupa’da 2 bin dolarlara satılan spot kargolar oldu. Yarınki fiyat 84 euro megavatsaat, onu bin metreküpe çevirdiğimizde 975 bin dolar. Üzerine iletim ve dağıtımı koyduğunuzda Avrupalı tüketiciler bin metreküpünü bin 400 dolara tüketiyor. Medvedev’in açıklamasının yalnızca ruhsal tesiri olur. Kuzey Akım devreye girseydi, bin 400 dolar olurdu. Zira son birkaç yıldır PTF çok at başıyla öne geçti. Hollanda’daki fiyatı etkiliyor. PTF, ‘Title Transfer Facility’, Hollanda’daki borsanın ismi. Avrupa’daki o fiyat endeksi, Uzakdoğu ile neredeyse yüzde 98 mertebesinde korole oldu. Bugün emtia fiyatları yalnızca Avrupa’da değil Uzakdoğu ve Latin Amerika’da da yüksek seyrediyor. Bu pandemi sonrasında süratle büyüyen, ısınan ekonomilerden kaynaklanan bir durum. IMF’nin açıkladığı İngiltere ve Fransa’nın büyüme suratları yüzde 8’lerde, Hindistan yüzde 9, Çin yüzde 8 küsur, ABD yüzde 5.9. Hasebiyle emtia fiyatları geneli itibariyle doğalgaz, petrol, altında artmış durumdaydı. Bunun Kuzey Akım 2’nin devrede olup olmamasıyla ilgisi yok.”

‘Petrol fiyatlarını Amerikan Merkez Bankası’nın faiz artışı Ukrayna krizinden daha fazla etkileyecektir’

Aktürk petrol fiyatlarının ise yaptırımların büyüklüğüne bağlı olarak etkileneceği görüşünde. Olayların boyutu Ukrayna’daki çizgileri etkilerse petrolün de gazın da fiyatının kısa vadede kimsenin önünü tutamayacağını lisana getiren Aktürk, durumun uzun vadede sürdürülebilir olmadığını vurguladı. Aktürk, FED’in faiz kararının da değerli olacağını kaydetti:

“Petrol fiyatlarını yaptırımların büyüklüğüne bağlı olarak etkileyebilir. Basından izlediğim kadarıyla çok tesiri olmaz lakin Ukrayna’daki çaba daha büyük boyutlara ulaşırsa, Rusya’nın Akdeniz’e inen petrol sınırları da var, Ukrayna’da altı rafineri Rus petrolüyle besleniyor. Bunlar yalnızca Ukrayna için değil, Orta Avrupa’ya petrol eserleri satıyor. Karadeniz üzerinden dünyaya hem ham petrol satılıyor hem petrol eserleri satılıyor. Şayet olayların boyutu Ukrayna’daki petrol boru çizgilerini etkilerse zati petrolün de gazın da fiyatının kısa vadede kimse önünü alamaz, uzun vadede sürdürülebilir değil. Lakin bu türlü olacağını sanmıyorum. Önümüzdeki hafta brent petrol tahminen 110 doları bulur fakat geri döner. Burada hem Avrupa Merkez Bankası’nın hem de Fed’in faiz siyasetleri da kıymetli. Mali genişlemelerden geri dönüş yaparlarsa aslında hem petrol hem öbür emtia fiyatlarında bir gevşeme bekleniyor. Mart ayındaki Amerikan Merkez Bankası’nın faiz artışı kıymetli. O bile petrol fiyatlarını Ukrayna krizinden daha fazla etkileyecektir.”

‘Doğalgaz petrol fiyatlarının bu kadar yükselmesi Rusya’nın cari fazla vermesine de neden oluyor’

Bu krizde NATO’nun bağlayıcı bir karar alamayacağını tabir eden Aktürk’e nazaran bunun nedeni, Avrupa’da Rusya’ya karşı bir çıkar çatışması ve ticari alakalar. Rusya’nın dış politikayı ‘satranç oyunu’ üzere oynadığını belirten Aktürk, Batı dünyasında ise liderlik sorunu bulunduğunu vurguladı:

“Rusya dış politikayı satranç oyunu üzere ince ince dokur. Şu anda dünyada önder sorunu de var. Hem ABD’de Demokratlar’ın kazandığı seçimde Biden bu işi götüremiyor, İngiltere’de pasif bir önder var. Macron, nisan ayındaki seçimlere odaklandı. Almanya’daki başbakan da misyona yeni geldi. Rusya bunu da kullanıyor. Doğalgaz petrol fiyatlarının bu kadar yükselmesi Rusya’nın cari fazla vermesine de neden oluyor. Ukrayna’yı çevreleyen askerlerin 40 bin tanesi 185 bin kişilik profesyonel bir ordunun modülü. Rusya’nın hudut ötesi müdahalesinde paraya da muhtaçlığı var. Fiyatların bu düzeye gelmesi de elini rahatlatıyor. Rusya motamot Kırım’daki ve daha evvel Gürcistan’daki satranç oyununu artık Donbass’ta oynuyor. Siyasi olarak tesiri olduğu Rus çoğunluğun da olduğu bölgede Kırım’da yaptığı defactonun bir benzerini burada da yapıyor. Minsk muahedesi artık geçti. Putin bugün NATO ile ilgili bir tahlil planı ortaya koydu. Batı bunu ister istemez bir halde kabul edecek. NATO toplantısından da bir şey çıkacağını sanmıyorum. Zira Avrupa’da Rusya’ya karşı çıkar çatışması da var. Almanya başta olmak üzere Türkiye’nin ticari alakaları Rusya ile gaz ve nükleer santral bazında, petrol, buğday, gübre ithalatı konusunda çok büyük. NATO bu türlü bağlayıcı bir karar alamaz. Münasebetiyle Rusya kartlarını düzgün oynuyor.”
Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.